Procesor DSP, matryca i konwerter audio – mózg operacyjny niezbędny w każdej firmie rentalowej.

W dynamicznym świecie realizacji dźwięku, gdzie aktualnie mamy mnogość standardów cyfrowych, wymagania artystów i inżynierów systemowych rosną z każdą trasą koncertową, firma rentalowa musi odpowiedzieć sobie na kilka niezwykle ważnych pytań: „Jaki wybrać procesor DSP?”, „Jaka jest najlepsza matryca audio?”, „Który konwerter audio jest najbardziej wszechstronny?”, „Czy można mieć najlepszy procesor dsp, matryce i konwerter audio w jednym urządzeniu?”, „Czy w ogóle potrzebujemy zaawansowanego procesora DSP i przełącznika sygnałów dla różnych formatów audio?”

Odpowiedź na wszystkie te pytania jest prosta: TAK, DirectOut. Współczesny „system zarządzania” to już nie tylko kwestia podziału pasma (crossover). To rola centrum dowodzenia, które musi pogodzić bezpieczeństwo, konwersję formatów, różne częstotliwości pracy i najwyższą jakość brzmienia.

Ten artykuł to potwierdzenie powyższej odpowiedzi, która opiera się na aktualnych trendach i wymaganiach rynku nagłośnieniowego oraz funkcjach topowych urządzeń marek: Meyer Sound Galaxy, Outline Newton, L-Acoustics P1, XTA MX36 oraz lidera funkcjonalności – DirectOut Prodigy, Maven oraz ACE.

1. Wieża Babel: Protokoły i konwersja

Jednym z głównych problemów współczesnego rentalu jest „cyfrowa wieża Babel”. Na jednym festiwalu mogą pojawić się konsolety wysyłające sygnał po Dante, Soundgrid i/lub AES/EBU, wóz transmisyjny wymagający MADI lub RAVENNA, system PA pracujący na AVB/Milan, a do tego gościnny realizator z analogowym outbordem takim jak equalizer, kompresory, preampy czy całe channel stripy.

Nie wszystkie z dostępnych na rynku urządzeń dają możliwość pracy z tak wieloma formatami. Mało tego, większość z tych urządzeń pracuje w domenie FIX – tzn. mają stałe opcje połączeń źródeł IN i OUT, najczęściej analog, AES/EBU i Dante. Procesory oferowane przez markę DirectOut mają tą przewagę, że posiadają konstrukcję modułową; tzn mają możliwość implementacji kart w każdym możliwym dostępnym formacie audio (dostępne karty dla Prodigy i Maven). To swego rodzaju uniwersalny tłumacz formatów, który możemy dostosować się indywidualnie nawet do danego wydarzenia wg potrzeb i co najważniejsze separując zegary.

Wracając do meritum, czyli czego aktualnie potrzebuje firma rentalowa, warto zadbać o kilka funkcji w procesorze / matrycy audio:

• Wsparcie protokołów: Nowoczesny procesor musi obsługiwać Dante, Milan (AVB), Ravenna, MADI, Soundgrid, AES/EBU oraz tradycyjny Analog.
• USB Audio: Coraz częściej procesory pełnią funkcję interfejsu audio (np. w L-Acoustics P1 czy DirectOut Prodigy lub Maven) do pomiarów (Smaart) lub rejestracji wielośladowej, eliminując potrzebę zewnętrznych kart dźwiękowych.

Dzięki temu firma nagłośnieniowa nie musi martwić się, w jakim formacie przyjdzie sygnał z FOH – procesor przyjmie wszystko i odda to, czego potrzebują wzmacniacze.

2. Serce systemu: DSP i strojenie PA

Kolejny powód aby posiadać procesor dsp / matryce to precyzyjne strojenie systemu nagłośnieniowego. Każde z omawianych urządzeń oferuje potężne moce obliczeniowe, ale różnią się podejściem i możliwościami. MUST HAVE naszego procesora:

Filtry i ich rodzaje: 

– IIR – główną cechą jest ich rekurencyjność. Oznacza to, że sygnał wyjściowy zależy nie tylko od obecnych i przeszłych próbek wejściowych, ale także od poprzednich próbek wyjściowych. W dużym uproszczeniu: filtr „pamięta” swoje poprzednie kroki i zapętla je, co teoretycznie sprawia, że odpowiedź na impuls trwa w nieskończoność (stąd nazwa). Dzięki temu filtry te świetnie naśladują zachowanie analogowych układów elektronicznych

– FIR – w przeciwieństwie do IIR, filtry FIR nie mają sprzężenia zwrotnego. Sygnał wyjściowy zależy wyłącznie od obecnych i przeszłych próbek wejściowych. Filtr ten „przesuwa” sygnał przez serię mnożników, co matematycznie nazywamy splotem. Aby uzyskać precyzyjne cięcia, filtr FIR potrzebuje tysięcy takich punktów, co mocno obciąża procesor, a więc nie każdy z dostępnych na rynku procesorów DSP dedykowanych dla rynku nagłośnieniowego będzie w stanie otworzyć większą ilość takich instancji.

Co z latencją? Precyzyjne narzędzia nie lubią kompromisów. 

Porównanie: FIR vs IIR

Współpraca z oprogramowaniem Smaart:

Wyobraź sobie, że Twój procesor dsp jest zintegrowany z oprogramowaniem Smaart i możesz mieć wszystkie dane w jednym oknie. DirectOut nie próbuje wyważać otwartych drzwi – zamiast tworzyć własny analizator, oprogramowanie Globcon, które służy do obsługi procesorów marki DirectOut „dogaduje się” ze Smaartem poprzez jego API. Dzięki temu możesz wyświetlić dane pomiarowe bezpośrednio na oknie korekcji (EQ) procesora PRODIGY, MAVEN lub ACE

• Nakładka graficzna (Overlay): Widzisz krzywą odpowiedzi częstotliwościowej (RTA lub Transfer Function) ze Smaarta bezpośrednio „pod” filtrami EQ w panelu procesora.
• Decyzje w czasie rzeczywistym: Widzisz wynik swojej korekcji (np. wycięcie rezonansu filtrem IIR) na żywym organizmie, bez przełączania okien między programami.

Praca z różnymi zegarami (SRC): 

W środowisku festiwalowym często mamy do czynienia z różnymi częstotliwościami próbkowania (44.1, 48, 96,192 kHz). Funkcja Fast SRC (Sample Rate Conversion), obecna w zaawansowanych jednostkach DSP takich jak DirectOut Prodigy lub Maven, pozwala na bezproblemowe łączenie sygnałów z różnych źródeł o różnych zegarach bez cyfrowych trzasków (glitchy). Taka funkcja daje również swobodę konfiguracji niezależnych sieci AoIP (np. Dante) w przypadku połączenia sieci odpowiedzialnej za realizację live z siecią odpowiedzialną za transmisję (wóz transmisyjny).

3. Bezpieczeństwo ponad wszystko: Redundancja i inne funkcje.

Najważniejszą funkcją dla firmy rentalowej jest niezawodność. Awaria sygnału głównego podczas koncertu to koszmar. Tutaj rola „switchera” jest kluczowa.

Urządzenia takie jak XTA MX36 zostały zaprojektowane specyficznie do prostego przełączania konsolet. Jednak w dużych systemach potrzebna jest automatyzacja tej funkcji aby inżynier systemu czy realizator FOH nie musiał myśleć o pilnowaniu dodatkowych rzeczy.

• Redundancja Zegarów: Jeśli zegar Dante padnie, procesor powinien płynnie przejść na zegar wewnętrzny lub zegar z innego źródła; MADI, AES, itp. Podając tylko informację osobie odpowiedzialnej, a nie doprowadzać do przerwania pracy.
• Automatyczne przełączanie (Failover): System musi wykryć ciszę lub błąd cyfrowy na wejściu A i natychmiast, bez słyszalnej przerwy, przełączyć się na wejście B.

Zatem które z oferowanych na rynku procesorów i matryc mają możliwość prawdziwej redundancji zasilania, przełączania sygnałów, utraty zegara oraz opcję pracy w trybie mirror dla dużych produkcji live i telewizyjnych ?

Wszystkie powyższe możliwości znajdziesz w urządzeniach Prodigy oraz Maven. Firma DirectOut wymyśliła nawet swój własny sposób przełączania „zgubionych” sygnałów, który opatentowała i nazwała funkcją EARS (Enhanced Automatic Redundancy Switching), która sprawdza się zarówno jako funkcja głównego procesora ale i jako przełącznika playbecków. 

To „game changer” w bezpieczeństwie. EARS to nie proste przełączanie przy braku sygnału. To zaawansowana logika, która może analizować pilot tone, status cyfrowy (BLDS) lub poziom audio, aby wykonać perfekcyjne, niesłyszalne przełączenie na backup. Żadne z urządzeń konkurencji nie oferuje tak zaawansowanej logiki wyzwalania redundancji.

Więcej o samej funkcji EARS:

Pozostałe funkcjonalności, które wzmacniają bezpieczeństwo Twojej pracy live:

• Input Managers: Pozwalają na tworzenie skomplikowanych scenariuszy. Np. „Jeśli wejście Dante A straci zegar, przełącz na MADI C, ale tylko jeśli MADI C ma aktywny sygnał”. To poziom kontroli nieosiągalny dla marki XTA czy Meyer Sound.
• Mirror Mode: Możliwość pełnego sterowania jednostką „Main” i „Backup” jako jednym urządzeniem. Zmieniasz EQ na głównym procesorze, a zapasowy wykonuje to samo w czasie rzeczywistym.

Porównanie gigantów: Kto oferuje najwięcej?

Kluczowe cechy omawianych urządzeń:

Dlaczego DirectOut deklasuje konkurencję?

Choć Meyer Sound Galaxy, L-Acoustics P1 czy Outline Newton to wybitne urządzenia w swoich ekosystemach, to DirectOut Prodigy.MP oraz jego mniejszy brat Maven wyznacza zupełnie nowy standard, stając się najbardziej funkcjonalnym narzędziem na świecie.

Oto funkcje, które stawiają DirectOut na pozycji lidera, deklasując rozwiązania konkurencji (Meyer, Outline, L-Acoustics, XTA):

1. Bezkonkurencyjna modułowość i formaty

W przeciwieństwie do zamkniętych architektur (np. Galaxy czy P1, gdzie porty są zdefiniowane fabrycznie), Prodigy.MP jest w pełni modułowy.

• Wymienne karty: Możesz skonfigurować urządzenie pod konkretne zlecenie – dziś potrzebujesz 64 kanały MADI i Analog, jutro Dante i AES.
• Karty DUAL Network: Unikalna możliwość instalacji kart obsługujących różne protokoły sieciowe jednocześnie. Możesz mieć w jednej maszynie Dante i Milan (AVB), lub dwie niezależne sieci Dante, tworząc most między światami, których inne procesory nie potrafią połączyć.
• Globcon i AutoMix:  Zarządzanie poprzez oprogramowanie Globcon integruje sterowanie wieloma urządzeniami różnych marek. Dodatkowo, wbudowany AutoMix sprawia, że Prodigy lub Maven sprawdza się nie tylko na koncertach, ale też na eventach korporacyjnych i konferencjach, automatycznie miksując panele dyskusyjne – funkcja, której próżno szukać w typowych procesorach PA jak Newton czy Galaxy.

Podsumowanie

Firma rentalowa potrzebuje procesora, aby spać spokojnie. Urządzenia takie jak Meyer Galaxy czy L-Acoustics P1 są świetne, gdy pracujemy wyłącznie w obrębie jednej marki głośników i nie mamy zbyt wielu oczekiwań związanych z rożnymi formatami audio, prawdziwą redundancją czy automatyzacją funkcji takich tak ew utrata sygnału czy zegara. Jednak jako uniwersalny „mózg” całego systemu, obsługujący konwersję, najwyższej klasy bezpieczeństwo i dowolne formaty audio, DirectOut Prodigy.MP lub Maven jest obecnie bezkonkurencyjnym rozwiązaniem na rynku globalnym. Potwierdzeniem tego jest fakt, że urządzenia marki DirectOut pracują przy największych festiwalach z najlepszymi w tej branży.